Column: Elisabeth I

In het voorjaar van 2017 publiceerde Van Gisteren columns over een vrouw uit de geschiedenis die wat ons betreft thuis hoort in het geschiedenisonderwijs. De column sluit aan bij een educatief audiofragment uit het Virtueel Museum F-site. De eerste column gaat over Elizabeth I: ‘Better beggar woman and single, than Queen and married’. Beluister hier het audiofragment over Elizabeth I in ons Virtueel Museum F-site.

  • februari 2017

‘Better beggar woman and single, than Queen and married.’

Koningin Elizabeth I (Engeland, 1533-1603) wilde absoluut niet trouwen. Ze wist dat ze na een huwelijk haar macht zou kwijtraken aan haar echtgenoot, met alle gevolgen van dien. Elizabeth was het hier niet mee eens, zij zou toch zeker niet onderdoen voor een koning?

Elizabeth versterkte haar positie juist door niet te trouwen.

In de tijd van Elizabeth trouwden vrouwen om hun positie te versterken. Elizabeth versterkte haar positie juist door niet te trouwen. Het parlement drong echter stevig aan op een huwelijk. Zij hoopten op een verbintenis met een invloedrijke buitenlandse heerser, zodat een sterk bondgenootschap kon worden gevormd. Ook verwachtten zij dat Elizabeth een troonopvolger ter wereld bracht. Elizabeth vertikte het; ze sloot een symbolisch huwelijk met haar koninkrijk en dat was voor haar voldoende.

Virgin Queen

Toen duidelijk werd dat het menens was en dat Elizabeth ongetrouwd zou blijven, ontstond er een maagdelijkheidscultus om haar heen. Hoewel het natuurlijk onduidelijk is wat er in Elizabeths slaapkamer heeft afgespeeld, kreeg ze de bijnaam Virgin Queen. Elizabeth benutte deze maagdelijke reputatie echter graag om haar politieke positie te versterken. Ze presenteerde zichzelf als martelares die haar eigen genoegens liet varen voor haar volk, voor wie ze alles over had. Op deze manier gaf Elizabeth een positieve connotatie aan haar voor die tijd ongebruikelijke ongehuwde status.

Een Gouden Eeuw

De koningin was erg geliefd onder het Engelse volk. Ze bezorgde Engeland een van de meest welvarende periodes uit de geschiedenis van het land. Onder haar bestuur floreerden kunst, literatuur en wetenschap. Ook werden er verschillende ontdekkingsreizen op touw gezet, die het begin vormden van de handelsactiviteiten van Engeland in de zeventiende eeuw. Onder Elizabeths gematigde beleid beleefde Engeland een Gouden Eeuw.

De invloed die koningin Elizabeth zowel tijdens als na haar leven heeft gehad is dus ongekend. Daarnaast is ze het voorbeeld van een vrouw uit de geschiedenis die dwars door alle stereotypes heen brak. Ze kreeg haar gelijk; ze deed niet onder voor een koning. Vandaag de dag wordt Elizabeth I gezien als een van de beste monarchen die Engeland ooit gekend heeft.

  • Redactie: Anneloes Thijs (stagiaire Van Gisteren)
  • Met dank aan studenten MA Publieksgeschiedenis: Lisanne Grob en Wieke Kapteijns
Better beggar woman and single, than Queen and married.